Gebiedsagenda Achterhoek

De Achterhoek is een economisch krachtige en innovatieve regio. Maar de samenstelling van de bevolking verandert sterk: er zijn steeds minder jongeren en meer ouderen. Daar moeten we nu alvast rekening mee houden. De 7 gemeenten werkten al samen (Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk). In 2018 werd deze samenwerking uitgebreid met ondernemers en maatschappelijke organisaties (3O-samenwerking). De naam van dit nieuwe samenwerkingsverband is ‘Achterhoek Ambassadeurs’. De richting en doelen voor de komende jaren staan in de Achterhoek Visie 2030.

De Achterhoek Raad, de Achterhoek Board en 6 Thematafels doen mee aan de samenwerking. Doel hiervan is om de 3O-samenwerking officieel te maken. In de Achterhoek Board en Thematafels zijn overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties vertegenwoordigd. De Achterhoek Raad bestaat uit vertegenwoordigers van alle lokale raadsfracties. Dit versterkt de rol van de gemeenteraden in de samenwerking. Als provincie zijn we lid van de Achterhoek Board. Ook zitten we bestuurlijk en/of ambtelijk bij de 6 thematafels.

De volgende Gelderse ambities zijn in deze gebiedsagenda vertegenwoordigd

Gezamenlijke ambities

Smart economy

We werken aan oplossingen voor de mismatch tussen onderwijs en arbeidsmarkt (slim werken, werven en leren), de economische transitie (slim innoveren), circulair ondernemen (onder meer kringlooplandbouw) en zorgen dat voorzieningen en bedrijven bereikbaar zijn.

Smart living

We werken aan de mismatch op de woningmarkt (juiste woning op de juiste plek, betere afstemming van vraag en aanbod), de transitie in het vastgoed (bestaand vastgoed verbouwen naar woningen) en ontwikkelen van voorzieningen (waaronder de kernwinkelgebieden). Ook verbeteren we de leefbaarheid van het buitengebied met als aandachtspunten: het bestrijden van ondermijnende criminaliteit en herbestemming of sloop van vrijkomende boerenbedrijven.

Smart governance

We monitoren met elkaar deze nieuwe regionale samenwerkingsstructuur (triple helix) waarin overheden, onderwijs en ondernemers samenwerken. De betrokken partners kunnen zo samen volgen hoe de regio zich ontwikkelt en kunnen, waar nodig, bijsturen. De ‘smart governance’ is dan ook sterk verbonden met ‘smart economy’ en ‘smart living’.

Samen voor een sterke Achterhoek! Ondernemers, maatschappelijke organisaties, onderwijs en overheden bundelen als ‘8RHK ambassadeurs’ hun krachten. Zo vergroten we samen de kwaliteit van leven en werken in de Achterhoek.

Kijk in 3 minuten mee wat de Achterhoek uniek maakt.

Dit willen we met elkaar bereiken

We ondersteunen de brede regionaal gedragen Achterhoek Visie 2030 om samen onze doelen voor dit gebied te bereiken. Doel is een krachtige regio die snel en besluitvaardig samenwerkt om de Achterhoek (economisch) sterk en leefbaar te houden. Dit betekent dat de Achterhoek in 2030 een bloeiende en innovatieve economie heeft met een uitstekend werk-, leer- en woonklimaat. Om dit doel concreter te maken, beschreven we 6 streefbeelden die passen in de sterke combinatie van smart economy en smart living:

  • De productieve regio richt zich op de regio als open innovatiesysteem. Hierbij gaat het om economische en sociale vernieuwing.
  • De kwalificeerde regio richt zich op de beschikbaarheid van de juiste kwaliteiten op de arbeidsmarkt en het benutten van talenten. Hieronder valt de inclusieve arbeidsmarkt waarbij iedereen kan meedoen.
  • De bereikbare regio richt zich op duurzame en slimme mobiliteitsoplossingen voor alle vervoersmiddelen en verbindt deze op een vernieuwende manier.
  • De schone regio gaat over de energietransitie, verduurzaming en grootschalige energieopwekking, kringlooplandbouw, circulair ondernemen en circulair vastgoed.
  • De leefbare regio gaat over duurzame en passende woningen en de ontwikkeling van dorpen. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan voorzieningen, groen en sociale verbinding.
  • De gezonde regio houdt mensen langer gezond door preventie en vernieuwing in de zorg.

Mijlpalen tot nu toe

Wij zijn trots op deze mijlpalen:

  • In 2019 werd de regionale samenwerking door het Rijk erkend en bekrachtigd met de Regio Deal. De Regio Deal is geen zelfstandig programma, maar een (financieel) middel om de doelen uit de Achterhoek Visie 2030 te bereiken. De provincie is partner in de regiodeal en heeft de deal mede ondertekend.
  • De Achterhoek is één van de eerste 9 regio’s waarmee het ministerie van Economische Zaken en Klimaat een MKB-deal sloot.
  • Om te zorgen voor een open innovatiesysteem in de regio vormden we 3 businessclusters waarin slim innoveren en kennis delen worden gestimuleerd: de Marke, de Steck en het Smart Businescentrum. Deze hotspots vervullen een belangrijke rol in het regionale innovatie-ecosysteem.
  • De vereniging Vruchtbare Kringloop Achterhoek en Liemers (VKA) ontwikkelt zich tot een professionele organisatie. Dit lerende netwerk van boeren vult het gat in het huidige kennisnetwerk tussen beleid en wetenschap en de boeren-praktijk.
  • Uit de Achterhoek Monitor 2021/2022 blijkt dat de Achterhoek een geluksregio met uitdagingen is en scoort met een gemiddelde van 7,6. Daarmee is de Achterhoek de gelukkigste regio van Gelderland.

Inspirerend voorbeeld

Eerste SDG-regio

De Achterhoek heeft als eerste regio in Nederland uitgesproken SDG-regio te willen zijn. SDG’s (Sustainable Development Goals of Duurzame Ontwikkelingsdoelen) zijn 17 doelen om van de wereld een betere plek te maken in 2030. Deze doelen zijn bepaald door de landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties, waaronder Nederland. In juni 2021 ondertekenden commissaris van de Koning in Gelderland, John Berends, en de voorzitter van de Achterhoek Board, Mark Boumans, een intentieverklaring. Deze papieren verklaring moet nu tot resultaat leiden. De provincie sprak het volgende af met de Achterhoek:

  • Dat ze vanaf 2022 het meten van brede welvaart gekoppeld aan SDG’s verder ontwikkelen door dit op te nemen in de Achterhoek Monitor en hierbij actief samenwerken met het Rijk.
  • Dat ze vanaf 2022 de internationale taal die de SDG’s kenmerken zoveel mogelijk gebruiken in communicatie over hun beleid.
  • Dat ze vanaf 2022 de SDG’s gebruiken als afwegingskader in de onderbouwing voor toekomstige beleidskeuzes voor de Achterhoek.
  • Dat ze hun opgedane kennis en informatie delen met andere overheden en organisaties.

Rol van de provincie

De provincie neemt ook een deel van de cofinanciering van de Regio Deal voor haar rekening. In mei 2021 stelden Provinciale Staten het geld voor de verschillende thema’s die bijdragen aan de regionale doelen en agenda via de gebiedsagenda Achterhoek in één keer beschikbaar aan de Achterhoek Ambassadeurs. Op die manier kunnen we de uitdagingen in de regio aanpakken als een geheel, want ze hebben allemaal met elkaar te maken.