Wonen
Een goed en betaalbaar dak boven het hoofd is één van de eerste levensbehoeften van mensen. Daarnaast is het belangrijk dat mensen prettig wonen, in een fijne woonomgeving met goed bereikbare voorzieningen. Bij dit thema kijken we naar vijf indicatoren:
- Tevredenheid met woning
- Tevredenheid met woonomgeving
- Afstand tot sportterrein
- Afstand tot basisschool
- Afstand tot horeca en uitgaansgelegenheden
In het inwonersonderzoek is aanvullend gevraagd welk cijfer Gelderlanders geven voor hun woning en directe woonomgeving, de bereikbaarheid van plekken die belangrijk zijn en het culturele aanbod. Ook is een aantal vragen gesteld over kenmerken van de eigen woning en woonomgeving.
Kort samengevat:
- In 2024 is 85% van de Gelderlanders tevreden met hun huidige woning. Dit is hoger dan gemiddeld in Nederland, maar een daling ten opzichte van de vorige meting (88%).
- In 2024 is 86% van de inwoners (zeer) tevreden met hun woonomgeving. Dit aandeel is sinds 2015 gestegen en ligt al jarenlang hoger dan gemiddeld.
- De afstand tot een sportterrein is in Gelderland in 2017 gemiddeld 1,1 kilometer. Dit is meer dan het Nederlands gemiddelde van 1 kilometer.
- In 2024 is de afstand tot een basisschool in Gelderland gemiddeld 800 meter. In de regio’s Achterhoek en Zuidwest-Gelderland is dit 900 meter.
- De gemiddelde afstand tot horeca en uitgaansgelegenheden is in 2024 in Gelderland 1,6 kilometer. In Arnhem-Nijmegen is de horeca het dichtstbij: gemiddeld 1,3 kilometer, in Zuidwest-Gelderland is dit 2,1 kilometer.
- Uit het inwonersonderzoek blijkt dat Gelderlanders in november 2025 gemiddeld een 8,3 geven voor hun woning of woonruimte. Dit is het hoogst van alle gegeven cijfers. Inwoners zijn het minst tevreden over hoe energiezuinig hun woning is.
- Voor hun buurt of wijk geven inwoners een 7,9. En bijna 9 op de 10 inwoners geven aan dat ze er prettig wonen. Het meest tevreden is men over het groen, het minst tevreden over overlast door vervuiling. Inwoners die hier last van hebben, ervaren (heel) vaak overlast van zwerfafval (56%), geluidsoverlast (48%) en/of luchtvervuiling (36%).
- De bereikbaarheid van plekken die belangrijk zijn, zoals een supermarkt, huisarts, werk of openbaar vervoer, krijgt gemiddeld een 8,0. Maximaal 9% ervaart wel eens problemen om bij een bepaalde voorziening te komen. Daar zijn twee uitzonderingen op: de pinautomaat (30%) en een bushalte of treinstation (18%).
- Inwoners geven gemiddeld een 7,0 voor het culturele aanbod in hun omgeving, zoals een film, theater of museum. Dit cijfer is het laagst van alle gegeven cijfers.
Tevredenheid met woning
85% tevreden met de huidige woning
In 2024 is 85% van de Gelderlanders (zeer) tevreden met hun huidige woning. Dit betekent een behoorlijke daling ten opzichte van de vorige meting (88%). Door de jaren heen ligt de tevredenheid met de eigen woning hoger dan in Nederland gemiddeld, ook in 2024.
In de Gelderse regio’s daalt de tevredenheid met de woning tussen 2021 en 2024 eveneens. In 2024 is 82% in de regio Arnhem-Nijmegen (zeer) tevreden met de eigen woning, in de Achterhoek is dit 89%. Regionaal gezien zijn er dus grote verschillen.
Tevredenheid met woonomgeving
86% tevreden met de huidige woonomgeving
De tevredenheid met de woonomgeving is hoog in Gelderland: in 2024 was 86% hier (zeer) tevreden over. Dit aandeel is toegenomen sinds 2015 en ligt al jarenlang hoger dan het Nederlands gemiddelde.
Regionaal gezien blijft vooral de tevredenheid met de woonomgeving in de regio’s Zuidwest-Gelderland (83%) en Arnhem-Nijmegen (84%) iets achter. In de regio Achterhoek is de tevredenheid het hoogst: 90%.
Afstand tot sportterrein
Gemiddelde afstand tot sportterrein 1,1 kilometer
In 2017 is de afstand tot een sportterrein in Gelderland gemiddeld 1,1 kilometer. Dit is hoger dan het Nederlands gemiddelde van 1 kilometer.
In de regio Arnhem-Nijmegen is de afstand tot een sportterrein het kortst met gemiddeld 1 kilometer, in de andere 3 Gelderse regio’s is de afstand 1,1 kilometer.
Afstand tot basisschool
Gemiddelde afstand tot basisschool 800 meter
In 2024 is de afstand tot een basisschool in Gelderland gemiddeld 800 meter. In Nederland was dit een aantal jaren 700 meter, maar sinds 2022 is dit ook gestegen naar gemiddeld 800 meter.
Regionaal gezien zijn er verschillen: zo is de afstand in de regio’s Achterhoek en Zuidwest-Gelderland het grootst met 900 meter. In de andere 2 regio’s is dit gemiddeld 800 meter.
Afstand tot horeca en uitgaansgelegenheden
Gemiddelde afstand tot horeca 1,6 kilometer
In 2024 is de gemiddelde afstand tot horeca en uitgaansgelegenheden in Gelderland 1,6 kilometer. Deze afstand is de afgelopen jaren toegenomen en iets verder dan gemiddeld in Nederland (1,5 kilometer).
Inwoners in de regio Arnhem-Nijmegen wonen het dichtst in de buurt van horeca en uitgaansgelegenheden (1,3 kilometer), voor inwoners van Zuidwest-Gelderland is dit gemiddeld 2,1 kilometer.
Inwoners over wonen
Uit het inwonersonderzoek blijkt dat Gelderlanders in november 2025 gemiddeld een:
- 8,3 geven voor hun woning of woonruimte;
- 7,9 geven voor hun buurt of wijk (directe woonomgeving);
- 8,0 geven voor de bereikbaarheid van plekken die voor hen belangrijk zijn (zoals supermarkt, huisarts, werk of opleiding, openbaar vervoer);
- 7,0 geven voor het culturele aanbod in hun omgeving (zoals film, theater, musea).
Het cijfer voor de eigen woning of woonruimte is het hoogst van alle gegeven cijfers, het cijfer voor het culturele aanbod het laagst.
Verder is een aantal vragen gesteld over de eigen woning of woonruimte. Driekwart is tevreden over de betaalbaarheid van hun huur of hypotheek (78%), de mogelijkheid om lang zelfstandig te blijven wonen (75%) en het onderhoud van hun woning (75%). Het minst tevreden zijn inwoners over hoe energiezuinig hun woning is: hier is gemiddeld 63% (zeer) tevreden over.
Bijna 9 op de 10 inwoners geven aan dat ze prettig wonen in hun eigen buurt of wijk. Het meest tevreden zijn ze over het groen: 80% vindt dat er voldoende groen is. Ook over de parkeermogelijkheden voor auto’s (64%), het onderhoud van de fiets- en wandelpaden (64%), voorzieningen voor het openbaar vervoer (57%) en het onderhoud van de parken en plantsoenen (55%) is meer dan de helft tevreden.
Het minst tevreden is men over overlast door vervuiling in de eigen buurt. 43% ervaart geen overlast door vervuiling (zoals zwerfafval, geluidsoverlast of luchtvervuiling), terwijl 31% wel overlast ervaart. Van deze 31% heeft ongeveer de helft (heel) vaak last van zwerfafval (56%) of geluidsoverlast (48%). Luchtvervuiling wordt door 36% genoemd, geuroverlast door 21%. En één op de tien heeft (heel) vaak last van bodemverontreiniging.
Inwoners is ook gevraagd in hoeverre ze wel eens problemen hebben om bij bepaalde voorzieningen te komen, zoals een supermarkt, huisarts, pinautomaat, bibliotheek of dorpshuis. Over het algemeen ervaart maximaal 9% af en toe of regelmatig problemen om bij een bepaalde voorziening te komen. Daar zijn twee uitzonderingen op: 30% geeft aan af en toe (21%) of regelmatig (9%) moeite te hebben om bij een pinautomaat te komen. En ook de bereikbaarheid van een bushalte of treinstation is voor 18% af en toe (13%) of regelmatig (5%) een probleem. Het valt op dat inwoners van de regio Arnhem-Nijmegen meer dan gemiddeld problemen ervaren om bij een pinautomaat te komen. Terwijl hetzelfde geldt voor inwoners van de regio Zuidwest-Gelderland wat betreft de bereikbaarheid van een bushalte of treinstation.
Welvaart is: “Gezond in een passende woning op loopafstand van de winkels kunnen wonen.”
Bron: Gelderlandpanel 2025