Materiële welvaart
Materiële welvaart gaat over de financiële situatie van mensen. Het hebben van voldoende inkomen is een belangrijke basis om aan bepaalde basisbehoeften te voldoen. Dit onderwerp wordt gemeten met behulp van drie indicatoren:
- Mediaan besteedbaar inkomen
- Bruto binnenlands product
- Problematische schulden
In het inwonersonderzoek is aan Gelderlanders gevraagd welk rapportcijfer ze geven voor hun eigen financiële situatie.
Kort samengevat:
- Het mediaan besteedbaar inkomen per huishouden is in 2024 €36.600. Dit is vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde. Regionaal zijn er echter flinke verschillen.
- Het bruto binnenlands product (bbp) per inwoner ligt in 2024 in Gelderland met €44.500 veel lager dan in Nederland. Na een daling tussen 2022 en 2023, is het bbp per inwoner daarna zowel in Nederland als in Gelderland iets gestegen.
- In 2024 heeft 7,5% van de huishoudens in Gelderland geregistreerde problematische schulden. Dit is lager dan gemiddeld in Nederland. Regionaal zijn er verschillen: in de regio Arnhem-Nijmegen is dit aandeel het hoogst (8,5%).
- In het inwonersonderzoek geven Gelderlanders gemiddeld een 7,9 als rapportcijfer voor de eigen financiële situatie. Bepaalde groepen inwoners geven een hoger rapportcijfer dan andere.
Mediaan besteedbaar inkomen
Besteedbaar inkomen vrij gemiddeld, regionaal flinke verschillen
Het mediaan besteedbaar inkomen per huishouden is in 2024 €36.600. Dit is ongeveer vergelijkbaar met Nederland (€36.500).
Regionaal zijn er flinke verschillen: in Zuidwest-Gelderland is het mediaan besteedbaar inkomen met €38.400 het hoogst. In Arnhem-Nijmegen is dit het laagst: €35.200.
Bruto binnenlands product
Bruto binnenlands product lager dan gemiddeld
Met €44.500 ligt het bruto binnenlands product (bbp) per inwoner in 2024 veel lager dan in Nederland (€52.300). Gelderland staat hiermee op de 6e plek, vergeleken met de andere provincies. Na een daling tussen 2022 en 2023, stijgt het bbp per inwoner daarna zowel in Nederland als in Gelderland licht.
Van de vier Gelderse COROP-regio’s blijft vooral het bbp in de Achterhoek achter (€37.000). Het hoogst is dit in de regio Veluwe met gemiddeld €47.400 per inwoner. Tussen 2023 en 2024 is in alle vier de regio’s het bbp per inwoner iets toegenomen.
Problematische schulden
Aandeel huishoudens met schulden neemt toe
In 2024 heeft 7,5% van de huishoudens in Gelderland geregistreerde problematische schulden. Dit is lager dan gemiddeld in Nederland: 8,9%. Ten opzichte van 2021 betekent dit een stijging van 13,6%, iets lager dan het gemiddelde van 15,6%.
Regionaal zijn er flinke verschillen: in de regio Achterhoek (6,6%) en Veluwe (6,8%) ligt het aandeel huishoudens met problematische schulden aanmerkelijk lager dan in de regio Arnhem-Nijmegen (8,5%). Overigens is de toename van het aantal huishoudens met problematische schulden met 20,3% het grootst in de regio Zuidwest-Gelderland.
Inwoners over materiële welvaart
Uit het inwonersonderzoek blijkt dat Gelderlanders gemiddeld een 7,9 geven voor hun eigen financiële situatie. Huiseigenaren geven gemiddeld een hoger cijfer dan huurders, en inwoners met een hoog opleidingsniveau geven een hoger cijfer dan inwoners met een middelbaar en laag opleidingsniveau. Ook gezondheid blijkt belangrijk te zijn: inwoners met een (zeer) goede gezondheid zijn aanmerkelijk positiever over hun financiële situatie dan inwoners met een (zeer) slechte gezondheid.
Welvaart is: “Dat je genoeg geld hebt om al je rekeningen te kunnen betalen en je natje en je droogje kunt halen.”
Bron: Gelderlandpanel 2025