Gezondheid
Gezondheid van mensen is sterk bepalend voor de kwaliteit van hun leven. Voor dit thema wordt gekeken naar drie indicatoren:
- Ervaren gezondheid
- Overgewicht
- Personen met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen
Aanvullend is er in het Gelderse inwonersonderzoek een aantal vragen gesteld over de lichamelijke en geestelijke gezondheid en leefstijl van inwoners.
Kort samengevat:
- 75% van de volwassen inwoners van Gelderland ervaart de eigen gezondheid in 2024 als (zeer) goed. Dit betekent een toename sinds 2022, maar is nog steeds lager dan in 2020 (79%). Ook landelijk is deze ontwikkeling zichtbaar.
- In 2024 heeft 51% van de Gelderlanders overgewicht, dit is iets hoger dan in Nederland. Regionaal gezien zijn er flinke verschillen.
- Eén op de drie inwoners van Gelderland geeft in 2024 aan minstens één langdurige ziekte of aandoening te hebben. Dit is vergelijkbaar met Nederland.
- Uit het inwonersonderzoek blijkt dat Gelderlanders gemiddeld een 7,2 geven voor hun lichamelijke gezondheid en een 8,0 voor hun geestelijke gezondheid. Jongere inwoners geven een hoger cijfer voor hun lichamelijke gezondheid, ouderen een lager cijfer. Bij het cijfer voor geestelijke gezondheid is dit omgekeerd.
- Voor de mogelijkheden om te bewegen en sporten in hun omgeving geven inwoners gemiddeld een 7,9.
- Ten opzichte van 2024 geven iets minder inwoners aan controle te hebben over hun leven (70%) en goed om te kunnen gaan met tegenslagen (69%). En iets meer inwoners geven aan gezond te leven: 83%. Verder heeft iets meer dan de helft weinig last van stress. Het valt vooral op dat inwoners die aangeven (heel) moeilijk rond te kunnen komen van hun inkomen, deze vragen minder positief beantwoorden.
Ervaren gezondheid
Driekwart van de inwoners voelt zich gezond
In 2024 beoordeelt 75% van de inwoners van Gelderland de eigen gezondheid als (zeer) goed. Dit is een stijging ten opzichte van 2022, maar nog steeds lager dan in 2020. Toen beoordeelde 79% van de Gelderlanders de eigen gezondheid als (zeer) goed. Ook in Nederland is deze ontwikkeling zichtbaar.
Regionaal zijn er kleine verschillen: in Arnhem-Nijmegen en Zuidwest-Gelderland ligt het aandeel dat de eigen gezondheid als (zeer) goed beoordeelt iets lager dan gemiddeld in Gelderland. Inwoners van de regio Veluwe zijn het meest positief over hun eigen gezondheid.
Overgewicht
Iets meer dan de helft heeft overgewicht
In 2024 heeft 51% van de Gelderlanders overgewicht. Dit aandeel is sinds 2022 licht afgenomen en volgt hiermee de Nederlandse trend. Overigens ligt het aandeel wel iets hoger dan in Nederland (50%).
Er zijn regionaal flinke verschillen: het aandeel inwoners met overgewicht is in Arnhem-Nijmegen met 49% het laagst, terwijl dit in Zuidwest-Gelderland 55% is. In de regio Veluwe is het aandeel inwoners met overgewicht tussen 2022 en 2024 sneller afgenomen dan gemiddeld.
Personen met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen
Eén op de drie heeft langdurige ziekte of aandoening
34% van de inwoners van Gelderland geeft in 2024 aan minstens één langdurige ziekte of aandoening te hebben. Dit is vergelijkbaar met Nederland. Ten opzichte van 2016 betekent dit een lichte daling toen nog 35% van de Gelderlanders aangaf een langdurige ziekte of aandoening te hebben.
Regionaal gezien zijn de verschillen klein: het aandeel is het laagst in de Achterhoek met 34%, het hoogst in Arnhem-Nijmegen met 35%.
Inwoners over gezondheid
In november 2025 geven de Gelderlanders gemiddeld een 7,2 voor hun lichamelijke gezondheid en een 8,0 voor hun geestelijke gezondheid. De verschillen naar leeftijd zijn opvallend: het cijfer voor de lichamelijke gezondheid is bij jongere inwoners hoger en bij ouderen lager. Bij het cijfer voor geestelijke gezondheid zien we het omgekeerde: dit cijfer is juist lager bij jongeren en hoger bij oudere inwoners. Verder valt op dat inwoners die moeilijk kunnen rondkomen van hun inkomen, zowel hun lichamelijke als geestelijke gezondheid lager beoordelen dan gemiddeld.
Inwoners is ook gevraagd wat voor cijfer ze geven voor de mogelijkheden om te bewegen en sporten in hun omgeving. Dit is gemiddeld een 7,9. Huurders, inwoners die moeilijk rond kunnen komen van hun inkomen, jongeren en inwoners met een (zeer) slechte gezondheid geven een lager cijfer.
In totaal geeft 83% van de inwoners aan gezond te leven, 69% (76% in 2024) kan goed omgaan met tegenslagen en 70% (74% in 2024) zegt controle te hebben over hun leven. Verder geeft iets meer dan de helft (56%) aan weinig last te hebben van stress. Bij deze vragen valt vooral op dat inwoners die aangeven (heel) moeilijk rond te kunnen komen van hun inkomen, de vragen minder positief beantwoorden. En inwoners met een (zeer) slechte gezondheid ervaren duidelijk minder controle over hun leven.
Welvaart is: “Gezondheid gaat natuurlijk boven alles, als dat goed is zijn we al een heel eind op weg. Goede woonomgeving draagt ook bij en een beetje geld maakt het compleet.”
Bron: Gelderlandpanel 2025