Menselijk kapitaal
Menselijk kapitaal gaat over de kwaliteit van (toekomstige) arbeid. Het omvat onderwerpen als werkdruk en productiviteit, maar ook bijvoorbeeld gezondheid en opleidingsniveau. Dit is belangrijk om de materiële welvaart op peil te houden, maar ook voor de algemene ontwikkeling van mensen. Om dit te meten worden drie indicatoren gebruikt:
- Arbeidsduur per week
- Startkwalificatie
- Ervaren gezondheid
In het inwonersonderzoek is aan inwoners van Gelderland gevraagd of ze bereid zijn om bepaalde acties te ondernemen, zoals meer uren werken of hun manier van leven aanpassen voor een betere gezondheid.
Kort samengevat:
- In 2024 wordt er in Gelderland gemiddeld 27,5 uur per week gewerkt. Dit is iets meer dan in het jaar daarvoor en minder dan het landelijk gemiddelde. Er zijn flinke verschillen tussen de Gelderse regio’s.
- In 2024 heeft 73,9% van de inwoners een startkwalificatie. Dit is hoger dan in veel andere provincies. Ook hier zijn de verschillen tussen de regio’s in Gelderland groot.
- 75% van de volwassen inwoners van Gelderland ervaart de eigen gezondheid in 2024 als (zeer) goed. Dit is een stijging ten opzichte van 2022, maar nog steeds lager dan in 2020 (79%). Ook landelijk is deze ontwikkeling zichtbaar.
- Uit het inwonersonderzoek blijkt dat 66% niet bereid is om meer uren te gaan werken dan zij nu al doen. Een klein deel (6%) zegt al meer uren te zijn gaan werken, terwijl een iets kleiner deel hiertoe bereid is.
- Ook blijkt dat 68% hun manier van leven heeft aangepast voor een betere gezondheid. Ruim een kwart geeft aan dit zeker of misschien te willen gaan doen.
Arbeidsduur per week
Werkweek iets korter dan gemiddeld, regionaal flinke verschillen
In 2024 wordt er in Gelderland gemiddeld 27,5 uur per week gewerkt. Dat is een lichte stijging ten opzichte van 2023, maar nog steeds iets minder dan gemiddeld in Nederland (27,9 uur).
In Zuidwest-Gelderland is de werkweek het langst met 29,2 uur. Landelijk gezien is alleen in de COROP-regio Groot-Amsterdam de werkweek langer. In de regio Achterhoek is de werkweek met 26,7 uur veel korter en ook iets gedaald ten opzichte van 2023.
Startkwalificatie
Hoog aandeel met een startkwalificatie
In 2024 heeft 73,9% van de inwoners een startkwalificatie. Dit is het aandeel van de 15 t/m 74-jarigen met een diploma op mbo 2-, 3- of 4-, havo-, vwo-, hbo- of wo-niveau. Dit is hoger dan in veel andere provincies. Het aandeel is sinds 2013 (67,3%) gestaag toegenomen.
Regionaal zijn er grote verschillen: in de regio Arnhem-Nijmegen heeft 76,2% van de inwoners een startkwalificatie, in Zuidwest-Gelderland ligt dit met 70,7% flink lager.
Ervaren gezondheid
Driekwart van de inwoners voelt zich gezond
In 2024 beoordeelt 75% van de inwoners van Gelderland de eigen gezondheid als (zeer) goed. Dit is een stijging ten opzichte van 2022, maar nog steeds lager dan in 2020. Toen beoordeelde 79% van de Gelderlanders de eigen gezondheid als (zeer) goed. Ook in Nederland is deze ontwikkeling zichtbaar.
Regionaal zijn er kleine verschillen: in Arnhem-Nijmegen en Zuidwest-Gelderland ligt het aandeel dat de eigen gezondheid als (zeer) goed beoordeelt iets lager dan gemiddeld in Gelderland. Inwoners van de regio Veluwe zijn het meest positief over hun eigen gezondheid.
Inwoners over menselijk kapitaal
Uit het inwonersonderzoek blijkt dat twee op de drie inwoners niet bereid is om meer uren te gaan werken dan zij nu al doen. Een klein deel (6%) zegt al meer uren te zijn gaan werken, terwijl een klein deel hier zeker (1%) of misschien (3%) toe bereid is. Ongeveer een kwart heeft hier geen mening over.
Ook is gevraagd of inwoners bereid zijn om hun manier van leven aan te passen voor een betere gezondheid. Ruim twee derde zegt dit al te doen, terwijl een kwart aangeeft dit zeker (15%) of misschien (12%) te willen doen. Vooral inwoners die niet gemakkelijk/niet moeilijk rond kunnen komen van hun inkomen, jongeren en gezinnen met kinderen zijn hiertoe bereid.
Welvaart is: “Weinig zorgen over de toekomst, je gezondheid en de manier waarop je nu leeft.”
Bron: Gelderlandpanel 2025