Vooruitdenkers en pioniers
Bij het inrichten van de ruimte in Gelderland begint iedereen het liefst op een blanco vel. Maar de werkelijkheid is weerbarstig. Woningnood, klimaatverandering, natuurbehoud, bereikbaarheid: alles grijpt in elkaar. Een keuze op het ene vlak heeft gevolgen voor het andere. Toch zijn er mensen die durven. Vooruitdenkers en pioniers die niet blijven hangen in beperkingen, maar kansen zien. Hun verhalen laten zien hoe lef en verbeelding ons verder brengen.
Van kloof naar kans
Sociaal geograaf en schrijver Floor Milikowski schetst een confronterend beeld: Nederland loopt vaak vast in een doodlopende weg als het gaat om ruimtelijke inrichting. Dat is zorgelijk, want ingrijpen is hard nodig. De tegenstellingen worden steeds zichtbaarder: bruisende steden vol kansen en kapitaal tegenover regio’s waar voorzieningen verdwijnen en perspectief afbrokkelt. Die ontwikkeling doet pijn.
Maar er is hoop. Vooruitdenkende architecten en pioniers laten zien dat het anders kan. Hun aanpak? Lef tonen. Anders denken. Investeren in verbinding. Het zijn geen kleine woorden, maar ze maken het verschil.
Durf en optimisme
Floor pleit voor optimisme. “We moeten niet blijven hangen in het doemscenario dat klimaatverandering de aarde zal vernietigen. Laten we op zoek gaan naar aantrekkelijke toekomstbeelden en daarvan leren.” Enthousiast vertelt ze over Buitenplaats Koningsweg, een voormalig militair terrein tussen Arnhem en Nationaal Park de Hoge Veluwe. Waar ooit stenen domineerden, bloeit nu een groene woon- en werkgemeenschap voor kunstenaars en creatieve makers. Makelaars zagen vooral mitsen en maren, maar het project werd een succes. Nog steeds is het een gewilde plek.
Creatief denken – van dijken naar ruimte
Er is vaak veel meer mogelijk dan we vooraf denken. Floor haalt een uitspraak van architect Floris Alkemade aan: “Laten we niet vergeten dat wij het land zijn dat het voor elkaar kreeg om een zee opzij te schuiven.” Creatief denken is cruciaal. Een mooi voorbeeld: Ruimte voor de Rivier,ontstaan na de wateroverlast in de jaren ’90. In plaats van hogere dijken kwam er een ander idee: rivieren meer ruimte geven. Het resultaat? Minder overstromingen én een boost voor natuur. De oevers werden leefgebied voor talloze planten en dieren. Een oplossing die veiligheid koppelt aan ecologie en laat zien wat verbeelding kan doen.
De waarde van verbinding
Bij ontwikkelplannen gaat de aandacht vaak naar economische kosten en baten. Floor vindt dat jammer. “De maatschappelijke waarde is minstens zo belangrijk.” Haar oproep: durf te investeren in plekken voor ontmoeting en verbinding. Op veel plekken ziet ze hoe dat werkt. Neem het Knarrenhof in Zwolle, waar hofjes zorgen voor sociale cohesie. Of het initiatief van architect Ianthe Manting, die een gesloten galerij van een flat omtoverde tot open zitjes met groen. Het effect? Meer contact tussen bewoners, spelende kinderen op straat, een bloeiende woonomgeving. Relatief bescheiden ingrepen, maar met grote impact.
Kortom: het kan wél
De uitdagingen zijn groot, maar de voorbeelden laten zien dat verandering mogelijk is. Het vraagt om lef, creativiteit en samenwerking. Niet alleen tussen overheden en ontwerpers, maar ook met bewoners. Want ruimtelijke keuzes gaan over meer dan stenen en asfalt: ze gaan over hoe we samenleven.